/tmp ve geçici dosyalar

/tmp, programların yalnızca kısa süreliğine ihtiyaç duyduğu geçici dosyalar için ayrılmış dizindir. /var/tmp ise yeniden başlatma sonrasında da kalması gereken geçici dosyalar içindir. Birçok dağıtımda /tmp açılışta temizlenir veya bellekte bir tmpfs olarak yer alır; her iki dizindeki eski dosyalar da systemd-tmpfiles tarafından kaldırılır.

1/tmp ile /var/tmp karşılaştırması

Dosya Sistemi Hiyerarşi Standardı'na göre programlar, /tmp içindeki dosyaların program çalıştırmaları arasında saklanacağını varsaymamalıdır; /var/tmp ise yeniden başlatmalar boyunca korunur. Her iki dizin de tüm kullanıcılar tarafından yazılabilirdir ve sticky bit özelliğine sahiptir; böylece kullanıcılar yalnızca kendi dosyalarını silebilir.

2Otomatik temizleme

systemd-tmpfiles; örneğin /tmp için genellikle 10 gün, /var/tmp için ise 30 gün yaş sınırı belirleyen /usr/lib/tmpfiles.d/tmp.conf gibi tmpfiles.d dizinlerindeki kuralları okur. Temizleme işlemi systemd-tmpfiles-clean.timer aracılığıyla her gün çalıştırılır.

3tmpfs

/tmp dizini tmpfs olarak bağlandığında, buradaki dosyalar RAM ve takasta (swap) barınır ve her yeniden başlatmada kaybolur. findmnt /tmp komutu, dizinin bir tmpfs olup olmadığını gösterir.

/tmp dizini nasıl denetlenir ve temizlenir

1. Boyutunu denetleme: sudo du -sh /tmp /var/tmp
2. Bellekte olup olmadığını görme: findmnt /tmp
3. Yapılandırılmış temizliği hemen çalıştırma: sudo systemd-tmpfiles --clean
4. Elden silmeden önce eski dosyaları listeleme: sudo find /tmp -type f -atime +10

İlgili makaleler

• find komutu ile büyük ve eski dosyaları bulmaLinux üzerinde büyük veya eski dosyaları listelemek, bunları güvenli bir şekilde önizlemek ve yalnızca incelediklerinizi silmek için find komutunun nasıl kullanılacağı.
• du ve ncdu ile disk kullanımıBir Linux diskini neyin doldurduğunu du ve etkileşimli ncdu ile tek bir dosya sisteminde kalma seçenekleriyle nasıl bulacağınızı öğrenin.
• Dosya izinleri: chmod ve chownLinux okuma, yazma ve çalıştırma izinlerinin nasıl çalıştığı, 755 ve 644'ün ne anlama geldiği ve sahibi ile kipin güvenli bir şekilde nasıl değiştirileceği.

Kaynaklar

1. tmpfiles.d(5) kılavuz sayfası man7.org
2. Dosya Sistemi Hiyerarşi Standardı 3.0: /tmp refspecs.linuxfoundation.org

Not: RainServer, Linux sunucuları için izleme ve güvenli temizleme özellikleri sunar; nelerin değişeceğini göstererek önce onay ister.

Son gözden geçirme: 2026-10-08